
ئهوهی بهردهستان وتهی کۆمهڵێک بیریار و ناودار و رۆژههڵاتناسانه له بارهی پێغهمبهری پێشهوامانهوه، که بۆ مێژوو تۆماریان کردووه لهگهڵ ئهوهی موسوڵمانیش نهبوون.
1- مههاتما غاندی: (ویستم شارهزایی پهیدا بکهم لهبارهی خوو ڕهوشت و سیفاتی ئهوهی دڵی ملیۆنان کهسی بۆ لای خۆی کهمهندکێش کردووه، بێگومان شمشێر نهبووهته هۆکاری گهشهسهندنی ئیسلام، بهڵکو راستگۆیی و لێبڕاوی و ئازایهتیی پێغهمبهر بووهته هۆکاری گهشهسهندن و جێ پێ قایمبوونی ئیسلام.
سهردار شهمامی / بانه
کاتێک که لاپهڕهکانی قوڕئان ههڵدهدهیتهوه و سهرنج دهدهیه چیڕۆک و بهسهرهاتی پێغهمبهران و فیرعهونهکان ، له گهڵ چیڕۆک گهلێک دا ڕووبوڕوو دهبیهوه ، که ئاوهزی مرۆڤ له بهرامبهر خۆیاندا کش و مات دهکهن .
بۆ وێنه کاتێک بۆ چیڕۆکی عوزهیر و گوێدرێژهکهی دهڕوانی که بۆ ماوهی سهد ساڵ له چۆڵگهیهکدا به خهوهتوویی دهمێننهوه؛ یان یارانی ئهشکهوت ( کههف) دێنیته بهر چاو که بۆ ماوهی سێسهد و نۆ سال خهویان لێ دهکهوێ و دواتر دێنه بازاڕهوه بۆ دهست خستنی بژیوێک؛ یان بیر له ئیبراهیم دهکهیهوه که به زیندوویی فڕێ دهدرێته نێو ئاگرهوه و به سهلامهتی دێته دهرهوه و هتد... کاتێک بیر لهم وێنه گهله چێڕۆکه دهکهیهوه واقت وڕ دهمێنێت و سهرت سووڕ دهخوا .
ئامادهكردنی : سام ههورامی .
وێنهی یهكهم ، یهكێكه لهو وێنانهی كه له قورئانی پیرۆزدا وهسف كراوه ... ههمیشه قورئانی پیرۆز لێكچوونی زۆر وورد هكات
بۆ نزیكردنهوهمان له وێنهی ڕۆژی دوایی ههروهك دهفهرموێت :[فَإِذا انْشَقَّتِ السَّمَاء فَكَانَتْ وَرْدَهً كَالدِّهَانٍٍِ](الرحمن:37.)
ئهم ئایهته پیرۆزه وهسفی شهق بوونی ئاسمان دهكات له ڕۆژی قیامهت دا به جۆرێك كه له شێوهی گوڵێك كه ڕهنگێكی زاهی ههیه،ئهگهر بهبیركردنهوه و تێڕامانهوه

لێرهدا تێكهڵاوییهكی زۆر له نێوان ماناو مهبهستی ئهم سێ زاراوهدا ههیه (تێكۆشان,كوشتار,تۆقاندن), وه ئهم تێكهلاَوییه توندتره لهوهی كهلهم جهنگه ڕامیاری و بیری و ئایینی وڕاگهیاندنانهدا ههیه كهلایهنه ڕۆژئاواییهكان پێی ههڵدهستن دژ به جیهانی ئیسلام و نهتهوهكهی و شارستانییهتهكهی .ئهمهش تهنها له زهنگی 11ی سێپتهمبهرهوه دهستی پێنهكردووه كه له ئهمریكا ڕویدا , بهڵكو پێش ئهو زهنگه به دهیان ساڵ وبگره سهدان ساڵیش ئهوهیان دهست پێكردووه.
نوسینى/ د.محمد عماره
وهرگێرانی/ سهرحهد یونس محمد
له كێشهى ئافرهت و رِزگاركردنیدا زۆربهى ژیرمهندان جیاوازیان نییه له سهر ئهوهى كه كێشهى ئافرهت به درێژایى مێژوو وتاوهكو چهرخى ئێستامان له ههموو ستهمگاو كۆت وبهندهكاندا ههڵگیراوهو نهكراوهتهوه زیاتر لهوهى له لایهن پیاوانهوه ههڵگیراوه،وه بیرمهندهكان جیاوازى له بیروبۆچونیاندا نییه كه ئافرهت ( كێشهى ههیه)،وه رِزگاركردنى- كهئهگهر وابهسته بێت به رِزگاركردنى پیاوهوه-پێویستى زۆر بهجیاكرنهوهو تایبهتمهندێتى زۆر و گرنگى زۆر ههیه.

ئهمڕۆ به زمانێكی نوێ بۆچوون لهسهر چهمكه ههنوكهییهكانی نێو پهڕاوێزی كاری بهڕێوهبردنی وڵاتێكی رۆژههڵاتی ناوهڕاستی وهك عیراق دهكرێو، به شێوازێكی نوێخوازی ههڵوێسته له ئاست چهمكهكانی وهك مافی مرۆڤو پێكهوه ژیانو دیموكراسیو مهدهنیهت دهردهبڕێ، واشی بۆچوون لهسهر دهكرێ كه ئهمانه له رۆژئاوادا به ئامانج هاتوونو له دهرهوهی رۆژئاوادا وجودیان نهبووهو نابێت، بهو پێیه رۆژئاوا سهنتهری بهها باڵاكانی مرۆڤایهتییهو شایهنه بكرێته سهنتهر بۆ ههموو جوانیهكانی ژیان.
ئهمه له كاتێكدایه كه پهیامی پیرۆزی ئیسلام به درێژایی مێژووی خۆی سهلماندویهتی كه خاوهنی كۆمهڵێك بههای مرۆڤایهتی بهرزهو،

ئهم نیوهرِۆیه ئێمێلێكم بۆ هاتبوو خاوهنهكهی بابهتێكی نووسیبوو، كه ناوهرۆكی نووسینهكهی ئهمهبوو: خهڵكی شارهكهیان وهك میللهت، رۆژی چوار شهممه جهژنیان كردووه، بهم ئیعتیباره رۆژی عهرهفه بریتییه لهحهج و كێوی عهرهفهیش له ولاَتی سعووده، و ههركات ئهوكردی بهجهژن ئهو جهژنه راسته، چونكه ئهگهر بهههڵه بیكهن بهعهرهفه گوناحی سێ ملیۆن حاجی دهكهوێته ئهستۆی ئهوانهوه.
نوسهر : شهمامه / بانه
دنیا ڕۆژ له دوا ڕۆژ بهرهو پێش دهچێت و ههموو ڕۆژێک شێوازێکی نوێ دێته بهرهوه ؛ دنیا وای لێ هاتووه که زۆرێک له مرۆکانیش به شێوهیێکی نوێ بیر دهکهنهوه و ڕۆشنبیرانهتر بۆ شتهکان دهڕوانن . ئهمه جێی دڵ خۆشیهو دهبێ له ئاست ئهم شێوه بیرمهندانه ڕێز و پێزانین نیشان بدرێت و هان بدرێن بۆ ئهوهی که زیاتر خۆ لهم بوواره بدهن و بۆ دهربڕینی فهتوا کات و شوێن لهبهر چاو بگرن و به پێی ههل و مهرج فهتوا بگۆڕن .
بهڵام به داخهوه ههندێ له بهناو ڕۆشنبیرهکانی ئهم سهردهمه ههنگاوێک زیاتر ههڵدهنێنهوهو دهیان ههوێ له ئاست دهقه بنهرهتیهکانیش ڕانهمێنن و ڕاشکاوانه ئهویش بهرهو ئاڵوو گۆڕ بکێشن ، تهنیا شتێک که بۆ ئهم بهناو ڕۆشنبیرانه گرینگه ئهمهیه که دهیان ههوێ خۆ بنوێنن و کهسانێکی تر بنهوێنن ؛ ئهمانه بۆ ئهوهی که ڕۆشنبیرایهتی خۆیان بناسێنن بۆ ههموو سوکایهتی پێ کردنێک و دهرچوون له ئاست دهقه بنهڕهتیهکانی ئایینهکهیان دهستهمۆن و خۆ دههاوێژن .
عهبدولرهحمان سدیق
ئیسلام له بنهما گشتیهكاندا جیهانییه، بهڵام له پیادهكردن و دابهزاندنی بنهماكانى له واقیعدا ئیسلام نیشتمانییه، ههر لهبهر ئهمهش بووه شارهزایانی زانسته ئیسلامییهكانى پیشینان وتویانه ئهحكام به گۆرِانی كهسهكان و كاتهكان و شوێنهكان دهگۆرِێت.
بیرمهندانى سهردهمی خۆشمان زۆربهیانی لهو رێسایهى سهرهوه پرسیارێكیان داهێناوه كه دهڵێت:
كامیان فۆرم و شكڵ بهوى تریان دهدات: ئیسلام یان كۆمهڵگه؟!
مانگی ڕهمهزان ساڵانه پیرۆزتر له مانگهكانی تر دهبێته میوانو ههرچی دهرگای خێرو بهختهوهری دهروونه به ڕووی موسڵماناندا دهیكاتهوه، بۆیهشه بهر له هاتنی ئهو مانگه موسڵمانان خۆشحاڵیان دهرهبڕنو مزگهوتو ماڵهكانیان به خواپهرستیو به جێهێنانی ئهو فهریزهیه دهڕازێننهوه، لهگهڵ ئهوهشدا ئاماده باشی بۆ دهكهنو خوازیاری گهیشتنه پاداشتی ههموو ئهو موژدانهن مانگی رهمهزان به ئهوانهی دهدات،
نوسینی : حهسهن پێنجوێنی
ناكاو لهخهو خهبهرم بووهو لهچاوما نوورێكی غهریب و بههێز ههبوو، زۆرم پێ سهیر بوو ئهم نوره لهكوێوه هات؟ زیاتر سهرسام ببووم كهدیتم سهعات سێی بهرهبهیانه، وچرای ژوورهكهش كز كراوه!! پرسیارهكانم بێ وهلاَم بوون: ئهم نووره لهكوێوه هات:؟!!
له هۆڵندا پیاوان داوا دهكهن كه شوێنێكى نیشتهجێبوون بۆ پاراستنیان له توندو تیژى
خێزانهكانیان دابین بكرێت
حاڵهتهكانى توندو تیژى خێزانى دژ به پیاوان له هۆڵندا گهیشته ڕادهیهك كه پیاوان داواى شوێنێكى نیشته جێبوونى تایبهت به پیاوان بكهن بۆ پاراستنیان له دهست خێزانهكانیان ههروهكو چۆن جێگاى تایبهت بهئافرهتان ههیه ، له لایهن خۆشیهوه وهزیرى داد (هێرش بالین )وهڵامى ئهو داواكاریهى پیاوانى دایهوه بهوهى كه ههنگاوى كردارى دهگرێته بهر لهم لایهنهوه.